• Banner hội họa VN
  • Banner hội họa VN
HỘI HỌA VIỆT NAM
Vị Trí Nào Dành Cho Nền Hội Họa Hôm Nay ?

 

Điều lặp đi lặp lại khá nhàm tai của người Pháp: nền hội họa đang tụt dốc như một cái trục lăn, điều tồi tệ là nó đã chết và được chôn vùi từ lâu. Nếu đi sâu vào chi tiết để mổ xẻ thì ta có một danh sách rất dài các vấn đề mà các họa sĩ đương đại cần giải quyết .Đó là tâm lý trầm uất đã được họ thể hiện về mặt nghệ thuật. Sự phát triển tiềm năng của ngành video, nhiếp ảnh, nghệ thuật sắp đặt và trình diễn cho ta cảm giác đã đi đến sự kết thúc của nền hội họa. Việc nghiên cứu vấn đề này thật buồn nản, hay nói đúng hơn đấy là một công việc đầy gai góc. Không nơi nào khác nền hội họa lại đưa ra những tiên liệu như vậy. Những họa sĩ trẻ người Mỹ, Đức, Anh và Trung Quốc chẳng bao giờ tự hỏi xem nghệ thuật của họ còn sống hay đã chết, miễn là họ vẫn khỏe mạnh và bán được tranh.Trái lại ở nước Pháp, cả một thế hệ họa sĩ tự nhận thấy cần phải chối bỏ cuộc sống nghệ thuật của mình, dẫn đến sự thu mình, biệt lập của hội họa.

Ngày hôm nay, trong hàng ngũ của họa sĩ có sự rục rịch phản đối nhận định trên. Với họ hội họa không vực dậy từ đáy mồ, bởi vì nó chưa bao giờ chết và như vậy nó đã thoát khỏi sự biệt lập. Đúng vậy, vì nền hội họa không chỉ thuộc vào các họa sĩ, cũng như ngành video không chỉ thuộc các chuyên viên truyền hình, hoặc nhiếp ảnh không chỉ thuộc các nhiếp ảnh gia. Cụ thể như ngày nay, hội họa được thể hiện bởi các họa sĩ như Loris Greaud, Jim Saw hoặc Mathieu Mercier mà không ai cho rằng họ là họa sĩ. Điều này giúp chúng ta xem hội họa không những chỉ vì bản thân nó, mà chính những gì hội họa có nhiệm vụ phải dạy chúng ta về thế giới xung quanh.

Trong sự khuếch trương của hội họa, cách phân chia nghê thuật theo xu hướng đã lỗi thời như: trừu tượng, hữu hình, dân gian hiện đại… tỏ ra không phù hợp. Chính vì thế, để nhìn vấn đề rõ hơn, người ta phân loại xu hướng theo một cách khác và miêu tả nó như là những khuynh hướng lớn của nền hội họa đương đại. từ hội họa dân gian, sử dụng các phong tục, thói quen đại chúng, đến hội họa hậu lãng mạn, vừa chống lại vừa theo đuổi cảm giác vỡ mộng, chìm khuất trong không gian, đến phong trào “pop”một sự pha trộn giữa nghệ thuật thị giác và nghệ thuật dân gian, xuyên qua hội họa,…

Nhóm 1: Nghệ thuật dân gian đầy quyến rũ.

Hội họa luôn có hai hình ảnh: một hình ảnh dành để tạo dựng và hình ảnh kia để phủ nhận.
Đặc biệt đối với những họa sĩ hướng về loại hình nghệ thuật theo truyền thống dân gian, họ đã trắng trợn đưa vào cuộc chơi những kiểu thực dụng mang tính bề mặt; nó đứng ngoài lề đối với sự đổi mới cũng như chủ nghĩa kinh viện. Quang cảnh thời trung cổ với các lâu đài và động vật huyền thoại là đề tài của Andreas Hofer nhóm M&M hoặc bằng lối vẽ nguyệch ngọac AndreButzer, hay những câu chuyện tàn bạo mà Jonathan đã kể, ngợi ca về nền hội họa của giới thông linh, xả thân trong cuộc chiến mãnh liệt giữa cái tốt và cái xấu. Sự hợp thành các tác phẩm đó bắt đầu từ con số không, phản ánh sự sáng tạo mang tính riêng tư của họa sĩ nó gần gũi với lọai hình nghệ thuật thô hơn là nghệ thuật mô-đéc. Nhóm họa sĩ khác lại xem xét hội họa dưới góc độ thực hành mang tính phổ thông và nghiệp dư. Trong tâm trạng khôi hài và phóng đãng, các họa sĩ cùng làm việc với cộng đồng, những họa sĩ của ngày chủ nhật, những người buôn đồ cũ. Không cần quan tâm tới các thứ bậc trong thể loại hội họa, những họa sĩ dân gian ấy chọn thể loại lỗi thời thậm chí dung tục. Thế nhưng, cái tầm thường này ngày nay đã thay đổi. Tính dân gian thuần túy không còn được yêu chuộng, tính dân gian mới là những hình ảnh luân chuyển khắp nơi, thâm nhập mọi chỗ và tác động  hiệu quả đến xã hội. Một thí dụ, những bức ảnh khiêu dâm hoặc hình ảnh thời trang trên tạp chí là những họa tiết ưa thích của hai họa sĩ trẻ tiêu biểu nhất người Pháp là Ida Tursic và Wilfried Mille. Khi vẽ như vậy, họ đã bẻ gãy một cách trơ trẽn chính hình ảnh đó và cả những hình ảnh khác theo cái nhìn của họ. Thật ấn tượng.

Nhóm 2: Tình ca

Rất nhiều thế hệ họa sĩ đã trút hết nỗi phiền muộn lên bức tranh phủ đầy hơi sương tươi mát của khu rừng lãng mạn. Nỗi chán chường đó vẫn tiếp tục theo suốt trong hội họa đương đại. Những bức phong cảnh có nhiều thung lũng, đỉnh núi tuyết phủ, những buổi mặt trời mọc có mây mù, những cảnh đồng quê thơ mộng. Ngay cả bức vẽ cô gái trẻ đượm buồn với đôi má ửng hồng hay chàng trai không ai hiểunổi tâm trạng với đôi mắt nhìn mơ mộng, nét mặt ưu sầu, nhà hiền triết già với điệu bộ chở che và vài thiên thần… Tất cả đều hiện diện trong bức tranh và bỗng chốc trở nên hòan hảo. Những quy tắc của Chủ nghĩa Lãng mạn nay đã được sử dụng triệt để, được vẽ lên theo chủ ý, rập khuôn theo kiểu Hollywood hoặc Disney. Từ đâu mà trên bảng màu họ sử dụng màu hồng Barbie, và trên những vảy cá là nét bút nhẹ hình tròn cho lối vẽ phim họat hình và cả hơi nước nửa mê nửa tỉnh chìm đắm trong bầu trời đầy sao; đó là chưa kể đến sự xuất hiện của nam diễn viên Leonardo Di Caprio trong vai hoàng tử nước Nga (trong tranh của Karen Kilimnik). Phải kể đến những bức tranh không khí uể oải dành cho những căn phòng của trẻ mới lớn, hoặc loại tranh chế nhạo những họa sĩ tiền phong, thích hướng về điều phi lý, về sự bối rối, sự cuồng loạn mang tính khôi hài của những cảnh không đầu không đuôi. Và xuống tận cùng bóng tối, đó là những bức tranh của một thời kì u buồn, tê tái và thiếu lý tưởng. Trong trường hợp cực đoan, họa sĩ xa rời với bất cứ cảnh trí lãng mạn: Trên nền tranh, bằng lớp mảng bẹt đơn sắc, bức tranh được thể hiện khô khan hơn và kém thi vị, với những hình bóng cứng đờ của các nhân vật được thể hiện bằng dao vẽ. Màu sắc thì tối sầm. Đó là thứ chủ nghĩa lãng mạn thiếu tình cảm, ít màu mè đang tìm lối thoát về điều lạ thường chưa thỏa lòng của niềm hư ảo.   

Nhóm 3: Bề mặt/Bề mặt

Những họa sĩ này đi thẳng vào phòng triển lãm với xu hướng nghệ thuật hậu quang học (post-op), mà tác phẩm có phần nghiền ngẫm gia tài của nghệ thuật quang học và nghệ thuật dân gian. Họ phát động cả ngàn hiệu quả quang học, với những họa tiết dạng hình học khác thường, những đường nét nhanh dần như xuyên thủng qua cái nhìn và màu sắc đập vào mắt. Một buổi tập thể dục vẽ theo kiểu hình thức và nhiễm sắc mà không tốn công sức: mặt phẳng nhẵn không thua gì mặt sân băng. Không một vết nhòe, bức tranh như môn thể thao trượt băng. Họ sử dụng từ ngữ trừu tượng cũng như cách  viết nét chữ trào phúng trong bản thiết kế kỹ thuật cao của những phi thuyền không gian trong các phim viễn tưởng. Thế hệ họa sĩ trừu tượng mới này không hề phân biệt các giá trị của hình thức mà họ nhận gánh vác, đó là tính lịch sử của thời đại và văn hóa dân gian.

Họ quan tâm đặc biệt đến nhạc pop, rock hay điện tử- tối thiểu,  mà nhịp trống nhói tim nổ lốp bốp, tựa hồ hiện diện trên mặt phẳng bức tranh. Mối quan tâm đặc biệt khác dành cho phim ảnh và các hiệu quả đặc biệt: nhịp đập tay của thầy pháp đang trừ ma ám cho khách hàng, vòng tròn xoắn ly tâm trắng đen chóng mặt như chứng loạn tâm thần ngay trong phòng triển lãm: Hội họa lại trở nên mạnh mẽ, cạnh tranh về vật chất dưới sự tác động của dạng loạn tâm lý thị giác tốc độ của truyền tải thiết bị truyền hình cùng với kỹ nghệ điện ảnh và tất cả những trò chơi video. Tuy nhiên, điều trừu tượng đó trở thành chuyện thông thường theo cách hiểu của thế giới ngày nay, điều đó thể hiện rất rõ qua các logo, các bức sơ đồ và đường cong trừu tượng nói về chỉ số chứng khoán tụt dốc, hay giá cả thị trường tăng vọt. 

Nhóm 4: Phương tiện truyền thông phê bình hội họa

Hiện nay ta không thể nghĩ về bức tranh như một đồ vật sưu tầm theo quy luật của thị trường, như vậy sẽ thiếu khách quan.Chính ở góc độ này mà họa sĩ muốn đặt lại vấn đề khái niệm về tác giả, về quyền sở hữu, về tính độc nhất. Hội họa sẽ mất đi tính chủ thể do nó được làm bởi nhiều bàn tay thay vì của một người, được thực hiện với số lượng công nghiệp. Và gần như theo dây chuyền, tái chế hàng lọat  như kết quả của sự sao chép. Đó là lí do hội họa phát sinh không từ kết quả của sự thôi thúc mà từ một chương trình, theo nghĩa gần với tin học. Các bức vẽ được lặp đi lặp lại thường được xử lí tùy tiện, cho phép hủy bỏ câu hỏi về nguồn gốc của sáng tạo và thay cho câu hỏi, tác phẩm sẽ đi về đâu, là câu trả lời không đề cập nó từ đâu đến mà nó sẽ ra sao. Cần làm rõ toàn bộ trình tự, các điều kiện sản xuất liên quan đến việc phổ biến tác phẩm. Ông Kelly Walker chẳng hạn, lại từ chối bản quyền đối với bức tranh của mình để rồi sao chép hình ảnh vào đĩa CD, để cho mọi người tùy nghi sử dụng. Vì, vắng mặt trước bức tranh, hình như họa sĩ muốn đưa tác phẩm vào thế giới một cách mạnh bạo hơn, thế giới trừu tượng của những trao đổi thương mại, những hợp đồng, những dòng chảy tiền tệ. Nếu  hội họa lấy đây làm phương tiện truyền thông, để phê bình hơn là một điều lợi ích vật chất, những phê phán dành cho bức tranh sẽ là điều hiển nhiên.

Nhóm 5: Trên tường (làm nền)

Hội họa được tranh bị tốt để chinh phục không gian bằng bình xịt, ru-lô hay cọ vẽ, các nghệ sĩ vượt khỏi giới hạn và chơi trong một khoảng sân rộng hơn bên ngoài khuôn khổ bức tranh. Bức tranh tường được đặt, nơi ấy mở ra một khoảng trống, tạo một ảo ảnh, một động thái, một quầng sáng, nó có thể trượt xuống đất, đến liếm chân của người xem. Nó làm dao động tỉ lệ của các kiến trúc, của một vùng và làm dao động cả nhận thức của người xem. Do đó, thể loại hội họa này thường chiếm lĩnh vị trí củ hậu cảnh. Trong khi nó chưa bao giờ chiếm đủ chỗ, thể loại hội họa này chưa bao giờ tự tin và không trở thành vĩnh cửu được. Bởi vì việc vẽ trên tường được xem như phù du, vì nó sẽ biến mất sau khi triển lãm kết thúc. Kế đến nó phù hợp hoàn toàn với vai trò là bức phông làm nền, nhường cho một tác phẩm hay một đồ vật ở diện thứ nhất. Cái giá trị trang trí khiến vị trí của nó có phần kém nghệ thuật. Không có gì là độc đoán, mà chỉ có sự hiện diện của hạnh phúc, của chút hơi ấm, và nỗi dịu êm. Tuy thế, hãy nhìn xem, đôi khi, tranh vẽ tường còn là bức vẽ cảnh tai nạn cơ khí (Richard Jackson), một túi bị thủng (Jim Lambie). Tóm lại, nó là một thực tiễn mang đầy tính công cộng.

Đặng Thị Dương
Dịch theo bài viết của Judicael Lavrador
(Trích từ báo Thông Tin Mỹ Thuật Trường ĐH Mỹ Thuật Tp.HCM số 23-24 tháng 11 năm 2008)



Phương Mai Gallery- Tranh Tâm Linh.
Ý nghĩa ẩn trong 4 kiệt tác hội họa thời Phục Hưng mà giới quý tộc nào cũng am hiểu
Đó đều là những tác phẩm để đời, là sự tiên phong thể hiện bước chuyển mình của hội họa châu Âu trong thế kỷ 16.
NXB Seuil công bố 65 bức họa thất lạc của Van Gogh
Các tác phẩm tuyệt đẹp của Van Gogh vẽ trên một cuốn sổ lớn vừa được tìm thấy gần đây ở Provence, Pháp, sẽ được in đúng theo kích cỡ gốc và tập hợp lại trong cuốn “Le brouillard d’Arles”. Tác phẩm vừa được Bogomila Welsh-Ovcharov, chuyên gia nghiên cứu về danh họa người Hà Lan, giới thiệu và sẽ được xuất bản ngày 17/11 ở Pháp, Mỹ, Anh quốc, Hà Lan, Đức, và ở Nhật sau đó ít lâu.
Dự án của Bảo tàng phát hiện ra rằng việc ngắm các tác phẩm nghệ thuật rất hữu ích cho bệnh nhân bị chứng mất trí.
Dự án của Bảo tàng phát hiện ra rằng việc ngắm các tác phẩm nghệ thuật rất hữu ích cho bệnh nhân bị mất trí. Họ cảm thấy vui vẻ hơn và bớt lo lắng khi xem nghệ thuật.
“MỸ THUẬT 2015” – Triển lãm nghệ thuật chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam
Triển lãm nghệ thuật mừng ngày nhà giáo Việt Nam
ĐÊM ĐẤU GIÁ TỪ THIỆN HOA HẬU HOÀN VŨ Việt Nam 2015
Trong đêm đấu giá, những vật phẩm giá trị được đóng góp bởi các nhà tài trợ được mang đấu giá. Toàn bô số tiền đấu giá được sẽ được quyên góp vào quỹ từ thiện cuộc thi. Những vật phẩm trong đêm đấu giá gồm: một sợi dây chuyền ngọc trai, một chai rượu, phiếu đánh golf và nổi bật hơn hết là bức tranh “Dáng ngọc” của họa sĩ Bạch Lan được quyên góp bởi Phương Mai Gallery, Tp.HCM ...
Triển Lãm Biển Mặn - Bộ Sưu Tập Của Họa Sĩ Tô Minh
Mạnh mẽ và chắc chắn, từng đường cọ của Tô Minh đã khắc họa một cách sinh động nhất cuộc sống của người dân nơi miền biển này. Vất vả mưu sinh, cực nhọc dãi dầu sương gió, nhưng niềm vui lao động vẫn ánh lên trong đôi mắt mỗi người.
Họa Sĩ Pháp Kể Chuyện Bán Tranh
20 bức tranh triển lãm của ông đều theo phong cách bán trừu tượng, nghĩa là chỉ vẽ màu sắc chứ không vẽ hình, nhưng người xem có thể đoán ra hình đó là gì. Robert Mihagui cho rằng đó là phong cách đang được chuộng ở Pháp.
Triển Lãm Sự Phản Chiếu Của Họa Sĩ Robert Mihagui
Không gian trưng bày triển lãm Ngày 31 tháng 1 năm 2015, tại phòng tranh Phương Mai đã diễn ra buổi khai mạc triển lãm Sự Tương Phản - triển lãm cá nhân của họa sĩ Robert Mihagui. Triển lãm diễn ra vào tháng đầu tiên của năm mới, và cũng là triển lãm đầu tiên của gallery trong năm nay như một sự thúc đẩy cho một năm mới với nhiều hoạt động nghiên cứu sôi nổi của ngành Mỹ thuật Việt Nam nói chung cũng như phòng tranh Phương Mai nói riêng. Trong triển lãm ngày hôm nay, Họa sĩ Robert Mihagui...
Thị Trường Tranh Việt: Trên Trời Hay Dưới Đất?
Mới đây, Nhà đấu giá Larasati tại Singapore đã đưa 11 bức tranh của các tác giả Việt Nam được biết đến rộng rãi ra đấu giá thành công: các bức tranh đã được bán hết. Nhưng giá toàn bộ tranh đều thấp hơn dự kiến, thấp đến mức khi nhẩm ra tiền Việt, nhiều người Việt không khỏi thấy tiếc khi không có cơ hội mua số tranh này ngay từ trong nước. Tranh Nguyễn Thái Tuấn Quả là tiếc! Bây giờ, nhiều người vẫn vào các trang web nghệ thuật để bày tỏ sự tiếc nuối vì bức tranh "Xanh dương" (sơn dầu,... http://www.doanhnhansaigon.vn/su-kien/thi-truong-tranh-viet-tren-troi-hay-duoi-dat/1083571/
Nguyễn Tư Nghiêm: Một Thế Giới Bí Ẩn
Nghiêm - Liên - Sáng - Phái, đó là cách gọi tên bốn bậc danh tài mà giới am hiểu hội họa đã “sắp đặt” bấy lâu. Trong bốn người, chỉ còn lại mình ông: họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm vẫn bí ẩn trong thế giới của riêng mình.
Triển Lãm "Sự Tương Phản"
Triển lãm Sự Tương Phản TRIỄN LÃM THE REFLECTION SỰ TƯƠNG PHẢN HỌA SĨ ROBERT BOUCHIN (MIHAGUI) Phòng tranh Phương Mai xin trân trọng giới thiệu Triển lãm: TRIỄN LÃM THE REFLECTION SỰ TƯƠNG PHẢN HỌA SĨ ROBERT BOUCHIN (MIHAGUI) Họa sĩ Robert sinh năm 1945 tại tỉnh Vĩnh Phú, Việt Nam; ông là người Pháp gốc Việt. Năm 16 tuổi, ông học hội họa tại Surgeres-37, Pháp (1961-1964) và trải qua các khóa học vẽ tại Montmartre. Với niềm đam mê và tài năng, Robert đã khẳng định mình khi tuổi còn khá trẻ....
Tô Minh - Triển Lãm "Biển"
cả bao la rộng lớn từ xưa đến nay đã là một đề tài khơi gợi nhiều cảm xúc cho các thi sĩ, họa sĩ. Tô Minh cũng là một trong những họa sĩ Việt Nam khai thác thành công đề tài này. Đối với ông, cả không chỉ là một đề tài mà còn là quê hương của ông, vùng Phan Thiết. Chính vì thế, hình ảnh của , con người và cuộc sống của gắn liền với cả thường xuyên xuất hiện trong tranh của ông. Đặc điểm tranh Tô Minh là những đường bay mạnh mẽ mà điêu luyện kết hợp với lối sử dụng lớp sơn dày tạo cho tranh...
Bạch Lan - Triển Lãm " Những Giấc Mơ"
Qua ngòi bút của sự lãng mạng, cùng dáng hình người mờ ảo của người con gái và đóa sen, bộ sưu tập tranh này của họa sĩ Bạch Lan sẽ đứa chúng ta qua những cung bậc cảm xúc hoàn toàn khác nhau.Hãy đến và cảm nhận.
Một Chặng Đường Của Phương Mai
Nhân dịp khai trương một chi nhánh mới, chủ nhân gallery Phương Mai đã tổ chức triển lãm một phần bộ sưu tập của mình tại số 9 Phan Chu Trinh, Q.1 (từ 31-7 đến 3-8-2013). Nhà sưu tập Nguyễn Quang Cường, chủ nhân gallery Phương Mai cho biết rằng 25 bức tranh này ở trong số gần 50 bức được anh sưu tầm từ năm 2007 đến nay, là tác phẩm của nhiều họa sĩ với những phong cách tạo hình riêng biệt mà anh rất ưa thích và dành riêng cho mình, không bán dù có những lúc thật gay go, thiếu tiền lo chi...
Sưu Tập Tranh “Đẹp Và Lạ...”
TT - Từ ngày 31-7 đến 3-8, nhà sưu tập Nguyễn Quang Cường - chủ phòng tranh Phương Mai gallery - sẽ triển lãm bộ sưu tập của anh với chủ đề Một chặng đường tại số 9 Phan Chu Trinh (Q.1, TP.HCM).
Đi Tìm Cú Hích Cho Thị Trường Tranh Việt
Nhiều vấn đề nóng liên quan đến thị trường tranh Việt đã được đặt ra trong cuộc tọa đàm Chờ ai lưu giữ văn hóa Việt Nam qua tranh mỹ thuật, nếu đó không phải là người Việt do Hội Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh và Trung tâm Mỹ thuật đương đại gallery Không Gian Xanh tổ chức vào đầu tháng 12 tại Câu lạc bộ Xanh (Lagi Bình Thuận). Một gallery tranh chép tại TP. Hồ Chí Minh Đề tài của cuộc tọa đàm thật ra không mới, nhưng trong thời điểm hiện nay, khi mà thị trường tranh Việt đang gặp nhiều khó khăn...
Màu Châu Thổ Chảy Trong Huyết Quản
NhưTT&VH đưa tin, lão họa sĩ Lê Triều Điển vừa khai mạc triển lãm tại gallery Phương Mai, số 7 Phan Chu Trinh, Q.1, TP.HCM đối diện cửa Tây chợ Bến Thành. Với Lê Triều Điển, dường như tuổi cao không khiến ông ngừng sáng tạo. Họa sĩ Lê Triều Điển được biết đến như người luôn mang theo quê hương sông nước Cửu Long trong mình giới thiệu đến mọi người. Dù nặn tượng bằng đất nung hay vẽ tranh, sắc màu phù sa của miền châu thổ Tây Nam bộ luôn hiện diện trong tranh ông. Sự chuyển động của nội tâm...
Màu Sắc Châu Thổ
TT - Từ lâu, họa sĩ Lê Triều Điển đã chọn cho mình thứ ngôn ngữ hội họa riêng biệt đậm chất miền Tây. Ông thích khám phá vùng đất Nam bộ nơi ông sinh ra với những sự va đập, giao lưu, cộng hưởng văn hóa từ nhiều cộng đồng khác nhau như Việt, Khmer, Hoa, Ấn... Họa sĩ Lê Triều Điển vẽ tranh tại phòng tranh Phương Mai - Ảnh: QUANG ĐỊNH Trong tâm hồn người họa sĩ, những ký ức, giấc mơ... cứ đến rồi đi, chồng lấp lên nhau theo từng quãng thời gian. Hội họa Lê Triều Điển là một cõi mênh mang,...
Họa Sĩ Lê Triều Điển Với "Ký Ức Gọi Về"